آب و هواشناسی Climatology
آب و هواشناسی- اقلیم ایران - تغییر اقلیم - اوزون - مطالب جالب و مفید - سخن بزرگان
۱۳٩٠/٢/٢٩ :: ٩:۱٦ ‎ب.ظ ::  نويسنده : سعید براتی

اثبات وقوع پدیده تغییر اقلیم در سطح جهان به سهولت امکان پذیر نیست و نیازمند بررسی های جامع و طولانی مدت بر آمارهایی از پارامترهای اقلیمی است، هر چند روند گرمتر شدن دمای سطح زمین و افزایش غلظت گاز co2 تقریباً قطعی می نماید.

سناریوهای تغییر اقلیمی در چرخه آبشناسی نمود کاملاً بارزی می یابند.چرا که تمامی اجزاء آن تحت تأثیر تغییرات حاصله در میزان تبادلات انرژی و جرم قرار می گیرند. نوسان منابع آبی به طرز قابل ملاحظه ای تابع تغییرات اقلیمی است، چرا که نیاز به این منابع با افزایش تبخیر و تعرق در شرایط گرمتر،خشک تر و آفتابی تر بیشتر می شود.به عنوان مثال براساس گزارشات منتشره در سال 1996، مناطق جنوب انگلیس در سال 2050 شدیداً مستعد وقوع خشکسالی بوده ولی مناطق شمالی به مراتب مرطوب تر شده و سیل درآنجا مشکل زاخواهد شد. بررسی ها نشان داده است، غلظت گازکربنیک و سایر گازها در اتمسفر از نیمه دوم قرن نوزدهم افزایش یافته است. میزان غلظت co2 از سال 1958 تا 1988 حدود 35 درصد فزونی یافته است.

 

 



ادامه مطلب ...

موضوع مطلب : تغییر اقلیم
۱۳٩٠/٢/٢٩ :: ٩:٠٧ ‎ب.ظ ::  نويسنده : سعید براتی

مقدمه: از گذشته موقعیت‌یابی جزو یکی از دغدغه‌های انسان بوده است. از گذاشتن سنگ‌چین گرفته تا محاسبات نجومی پیشرفته همه با هدف موقعیت‌یابی بوده است. امروزه با ورود تکنولوژی‌های نوین و به ویژه تکنولوژی‌های فضایی و ICT این امر به راحتی و سهولت قابل اجرا می‌باشد. همه شما با کلمه GPSآشنایی نسبی دارید، به ویژه در این روزها که کم‌کم این دستگاه وارد زندگی ما ایرانیان نیز شده و GPS در بازارهای کشور ما به فروش می‌رسد و استفاده از این دستگاه را در زندگی روزمره هم مشاهده می‌کنید. برای مثال چندی است بخشی از تاکسی‌های ویژه بانوان به این دستگاه مجهز شده‌اند و یا اینکه کلیه وسایل حمل و نقل عمی موظف به نصب آن شده‌اند در این مقاله نگاه مختصری داریم به این دستگاه و طرز عمل آن.

سیستم مکان‌یاب جهانی (
Global Positioning Systems) یا GPS یک سیستم راهبری و مسیریابی ماهواره‌ای است که از شبکه‌ای با ۲۴ ماهواره ساخته شده است و در سال 1994 تمامی 24 ماهواره در مدار زمین قرار گرفت. این ماهواره‌ها به سفارش وزارت دفاع ایالات متحده با نام «ناو استار» و با بودجه‌ای بیش از 12 بیلیون دلار ساخته و اولین آنها در سال 1978 با موفقیت به فضا پرتاب شد و در مدار قرار داده شده است. این سیستم در ابتدا برای مصارف نظامی تهیه شد ولی از سال ۱۹۸۰ استفاده همگانی از آن آزاد و آغاز شد.



ادامه مطلب ...

موضوع مطلب : سیستم مکان‌یاب جهانی
۱۳٩٠/٢/٢٩ :: ٩:٠۱ ‎ب.ظ ::  نويسنده : سعید براتی

رویداد ال نینو / نوسان جنوبی یکی از مهمترین و شاخص ترین رویداد هایی است که منجر به ظهور نا بهنجاری های بزرگ آب و هوایی در بسیاری از نقاط جهان می شود . هواشناسان و اقیانوس شناسان جهان در سالهای اخیر مطالعات زیاد و دقیقی در مورد مکانیزم ایجاد ال نینو و تاثیرات متقابل جو و اقیانوس انجام داده اند ، بویژه مطالعات گسترده ای در ارتباط با ناموزونی دما در سطح دریا و نوسانات فشار جو در سالهایی که ال نینو رخ می دهد انجام گرفته است ، مجموعه این تغییرات را بنام نوسانات جنوبی می نامند که با کلمه اختصاری ENSO (Elnino Southern Oscillation )یعنی ترکیبی از دو کلمه ال نینو و نوسانات جنوبی است بکار می رود .

برای نخستین بار واکر (1932) و بلیس (1937) بر وجود نوسانی در فشار سطح و در مقیاس جهانی اشاره کردند و آن را نوسان جنوبی SO نامیدند . بدین سان  SOیک الگوی ارتباط از راه دور جهانی در اتمسفر است و به دلیل تمیز آن از سایر الگوهای ارتباط از راه دور ( بویژه نوسانات اطلس شمالی و آرام شمالی ) جنوبی نامیده شده است . مراکز عمل SO توسط یک گردش مداری شرق به غرب در امتداد صفحه استوا همراه با صعود هوا در غرب اقیانوس آرام و نزول هوا در شرق اقیانوس آرام به یکدیگر مربوط می شود و به این ترتیب گردش شکل می گیرد که توسط بژرگنس (1969) گردش واکر نامیده شد . ال نینو مولفه اقیانوسی ENSO می باشد و با دگرگونیهای بزرگ در دماهای سطح دریا در منطقه آرام حاره ای پدیدار می گردد .



ادامه مطلب ...

موضوع مطلب :
۱۳٩٠/٢/٢٩ :: ۸:٥٧ ‎ب.ظ ::  نويسنده : سعید براتی

مفهوم کوریولیس به این معناست که چگونه در نبود اصطکاک به جای اینکه هوا خطوط هم فشار را در مسیر شیب فشار قطع کند مانند بادهای زمین گرد موازی با خطوط هم فشار می‌وزد. در گردش ساده‌ای که اثر کوریولیس هوایی را که به سمت قطب حرکت می‌کند، به سمت شرق منحرف می‌نماید. بنابراین بادهای غربی بوجود می‌آیند. هوایی که به استوا می‌وزد به سمت غرب منحرف شده و بادهای شرقی را بوجود می‌آورد. بنابراین بدون اثر اصطکاک سطح نیروی کوریولیس همراه با بودجه حرارتی جهانی ، نهایتا بادهای غربی در سطوح فوقانی جو برای تمام عرضها و بادهای شرقی را در سطوح تحتانی جو بوجود می‌آورد. هر چند اصطکاک سطحی اجازه نمی‌دهد چنین تعادل کاملی به انتها برسد.



ادامه مطلب ...

موضوع مطلب : کوریولیس / اصطکاک / بادهای غربی / سطوح فوقانی جو
۱۳٩٠/٢/٢٩ :: ۸:٥٠ ‎ب.ظ ::  نويسنده : سعید براتی

چرخند

یک چرخند یا سیکلون، منطقه ای است از هوای کم فشار و تقریبا دایره ای شکل که قطر آن ممکن است به صدها کیلومتر برسد. این منطقه از هوا در نیمکره شمالی در خلاف جهت عقربه های ساعت و در نیمکره جنوبی در جهت حرکت عقربه های ساعت در چرخش می باشد؛ در چنین ناحیه ای کمترین مقدار فشار جوی در مرکز بوده و در امتداد شعاع و به طرف خارج از مرکز مقدار فشار افزایش می یابد؛ در واقع سیکلون یک مرکز کم فشار است.

واچرخند

مناطق پرفشار، مدور و غیرمنظم را که جهت حرکت آنها در جهت حرکت عقربه های ساعت است، واچرخند یا آنتی سیکلون می نامند. از آنجا که جهت حرکت باد در آنتی سیکلون ها بر خلاف جهت حرکت باد در سیکلون ها می باشد بنابراین به آن حرکت، واچرخندی و چنین سیستمی را سیستم واچرخندی می گویند.



ادامه مطلب ...

موضوع مطلب :
۱۳٩٠/٢/٢٩ :: ۸:٤٧ ‎ب.ظ ::  نويسنده : سعید براتی

بیابان سرزمین وسیعی است که به خاطر بارندگی سالیانه کم دارای پوشش گیاهی کمی است. در ایران قسمت‌های نسبتاً وسیع بیابان که به خاطر کمبود باران و نمکی بودن خاک به کلی بدون پوشش گیاهی است کویر نامیده می‌شود.

بیابان یکی از اکوسیستم‌های اصلی خشکی است که از زمینهای بوته‌زاری تشکیل شده است که در آنها گیاهان بسیار پراکنده‌اند و به‌وسیله خاک لخت و شنی از هم جدا مانده‌اند. بسیاری از بیابانها در مجاورت رشته کوهها واقع هستند.

علل پیدایش بیابانها

بطور کلی عوامل مختلفی موجب پیدایش مناطق خشک و بیابانی می‌شود. سه عامل مهم در ایجاد بیابانها عبارت‌اند از:

۱-گرم شدن زیاد منطقه بر اثر تابش خورشید در منطقه بین‌المدارین (مدار راس السرطان و راس الجدی): به علت تابش عمود آفتاب بیشترین گرما دریافت می‌شود و بیشتر بیابانها نیز در این عرضهای جغرافیایی قرار دارند.



ادامه مطلب ...

موضوع مطلب :
۱۳٩٠/٢/٢٩ :: ۸:٤٥ ‎ب.ظ ::  نويسنده : سعید براتی

هوا یا اتمسفر دارای لایه‌ها و پوسته‌های مختلفی است که نزدیکترین آنها به زمین یا داخلی‌ترین آنها را تروپوسفر نامند.این لایه که نزدیکترین لایه به زمین است 80% توده اتمسفری را تشکیل می‌دهد، مهمترین لایه برای پراکندگی میکروبهاست. قطر این لایه از 17 کیلومتر در مناطق استوایی تا 6 - 8 کیلومتر در مناطق قطبی متغیر است. تروپوسفر خود به لایه‌های مختلفی تقسیم می‌شود که هر یک از نظر تنوع و تراکم میکروبی و جابجایی آنها با یکدیگر متنوع هستند.

1.  لایه بی‌حرکت یا ساکن: این لایه کاملا در مجاورت سطح زمین قرار داشته و تغییرات آن بیش از هر لایه دیگری تابع تغییرات در سطح زمین است. قطر این لایه به هنگام طوفانهای شدید و باد ، بین یک میلیمتر تا ده سانتیمتر و در یک شب آرام و صاف در حدود ده متر است.

2.لایه متحرک یا آشفته: این لایه با گذشتن چرخشهای هوا از روی اشیا و شکستن لایه‌های سطحی مجاور زمین تشکیل می‌شود. اینگونه جابجایی‌ها ، ذرات و اجزا را در مسیرهای عمودی و افقی به حرکت در می‌آورد.

3. لایه انتقالی: این لایه که 500 تا 1000 متر قطر دارد، در بالای لایه آشفته قرار گرفته است. در این لایه با افزایش ارتفاع ، دما کاهش می‌یابد.

4.لایه بیرونی یا مرزی: در این لایه که خارجی‌ترین لایه تروپوسفر است هیچ گونه جابجایی و آشفتگی دیده نمی‌شود، ولی ذرات می‌توانند به روش انتقالی به این لایه برسند. در این لایه حرارت به نسبت ارتفاع از سطح زمین کاهش می‌یابد و به حداقل خود یعنی 40- تا 80- درجه سانتیگراد برسد، تغییرات حرارتی در طول شبانه روز در این لایه دیده نمی‌شود.



ادامه مطلب ...

موضوع مطلب : تروپوسفر
۱۳٩٠/٢/٢٩ :: ۱:۱٠ ‎ب.ظ ::  نويسنده : سعید براتی

تعریف اقلیم:

ریشه کلمه آب وهواکه درزبان عربی اقلیم گفته می شودکلمه یونانی کلیما (Klima) است که تقریبا درتمام زبانها ازهمین ریشه اقتباس شده است.

درلغت نامه دهخدا اقلیم به معنی خمیدگی ؛ انحنا و انحراف واصطلاحا به معنی تمایل وانحراف ناحیه ای اززمین نسبت به آفتاب توضیح داده شده است، درفرهنگ عمید نیز اقلیم کلمه ایست یونانی به معنی مملکت ،کشور،ناحیه وقطعه ای است ازعالم که ازلحاظ آب و هوا و سایراوضاع و احوال طبیعی ازمنطقه وقطعه دیگرجداشده باشد،پیشینیان کلیه خشکی های عالم را به هفت قسمت تقسیم نموده وهرقسمت رااقلیم نامیده اند. کلمه شهر در زبان فارسی همان اقلیم را می رساند و اصطلاحاتی مانند هفت شهر و هفت اقلیم در ادبیات ما متاثر از طبقه بندی اقلیمی یونانیها می باشد.



ادامه مطلب ...

موضوع مطلب : اقلیم / آب وهوا / کلیما

١- انحراف محور گردش وضعی و گردش به دور خورشید : باعث می‌شود که اشعه خورشید تحت زاویه‌ای که با ایام سال و در نواحی مختلف متغیر است به زمین می‌رسد.

2- ضخامت اتمسفر : که محل عبور اشعه خورشید است انرژی خورشیدی که وارد اتمسفر می‌شود در ارتفاع کم بیشتر از ارتفاعات زیاد، توسط هوا و ذرات خارجی موجود در جو تصفیه می‌شود ضعف نور خورشید به هنگام غروب را می‌توان با تابش آن در ظهر مقایسه کرد.

3- ذرات خارجی از قبیل گردوغبار‌ـ ابر‌ـ در اتمنسفر با توجه به مکان و زمان دارای تغییرات مشخصی هستند. غبار روی قسمت‌های میانی اقیانوس حداقل و در صورتی که اتمسفر شهرهای صنعتی حداکثر مقدار غبار را دارد و ذرات غبار و آب در تصفیه قسمت زیادی از انرژی خورشیدی بوسیله جذب‌‌ـ انعکاس‌ و پخش حائز اهمیت بسیارند.



ادامه مطلب ...

موضوع مطلب :
۱۳٩٠/٢/٢٩ :: ۱٢:۳٠ ‎ب.ظ ::  نويسنده : سعید براتی

فشار هوا نیرویی است که هوا بر یک واحد از سطح زمین وارد می کند و مقدار آن در سطح دریای آزاد، برابر است با وزن ستونی از جیوه به ارتفاع 76 سانتیمتر. واحد اندازه گیری فشار هوا در آب و هواشناسی میلی بار یا هکتوپاسکال می باشد؛ هر میلی بار یا هکتوپاسکال برابر با 1000 دین بر سانتی متر مربع می باشد فشار ستون هوا در سطح دریای آزاد 1013 هکتوپاسکال بر سانتی متر مربع می باشد.

از آنجا که تراکم هوا با ارتفاع کاهش می یابد، با افزایش ارتفاع فشار هوا نیز کم می شود، اما تغییر فشار برحسب ارتفاع چندان منظم نیست؛ به طور کلی تا ارتفاع 1500 متری سطح زمین به ازای هر 100 متر افزایش ارتفاع، فشار هوا حدود 12 هکتوپاسکال کم می شود. پراکندگی افقی فشار اتمسفر را با استفاده از خطوط هم فشار به صورت سطح هم فشار نشان می دهند. خط هم فشار خطی است که تمام نقاط با فشار یکسان را به هم مربوط می کند. نقشه های هم فشار برای سطوح مختلف اتمسفر تهیه می شود.



ادامه مطلب ...

موضوع مطلب : فشار هوا / هکتوپاسکال / تراکم هوا / نقشه های هم فشار
۱۳٩٠/٢/٢٩ :: ۱٢:٢٥ ‎ب.ظ ::  نويسنده : سعید براتی

زمانی که دو توده هوای با دمای مختلف‌، در مسیر حرکتشان به هم می‌رسند، حالت انتقال شدیدی (از لحاظ دما، فشار، رطوبت، باد و غیره) در مرز بین آنها بوجود می‌آید که به آن جبهه گویند. 
اگر یک نفر همراه با توده هوای گرم به سمت شمال حرکت کند، به تدریج و به طور یکنواخت با کاهش دما مواجه می‌شود؛ سپس با برخورد به یک توده هوای سرد، دما به طور ناگهانی و شدید افت می‌کند یعنی تغییرات آهسته و یکنواخت در محل برخورد با توده سرد، به تغییر ناگهانی و غیر مداوم تبدیل می‌شود. به این خاطر اصطلاح خط ناپیوستگی (Line Of Discontinuity) در مورد مرکز توده هوا به کاربرد، می‌شود. عبارت جبهه (Front) مترادف با خط ناپیوستگی است و امروزه به خوبی جانشین آن شده است. در واقع جبهه‌ها مرزهای بین توده‌های هوا هستند. بر روی نقشه‌های هواشناسی جبهه‌ها را با یک خط نشان می‌دهند.

سطحی که دو توده هوای مجاور را از هم جدا می‌کند سطح جبهه (Frontal Surface) نامیده می شود.



ادامه مطلب ...

موضوع مطلب : جبهه هوا / توده هوا / خط ناپیوستگی / نقشه‌های هواشناسی
۱۳٩٠/٢/٢۸ :: ۱۱:٤۳ ‎ب.ظ ::  نويسنده : سعید براتی

موسسه اطلاعات علمی ( Institute for Scientific Information ) بانک اطلاعاتISI مرکزی برای فهرست نمودن و پوشش دادن جامع مهمترین مجلات علمی منتشره در دنیا به منظور تبادل اطلاعات میان پژوهشگران مختلف می باشد. شمار مجلات ISI ثابت نیست. یک مجله ممکن است در یک زمان٬ از مجلات ISI محسوب شود٬ اما به دلیل کاهش بار علمی٬ بعدا از لیست مجلات ISI کنار گذاشته شود. در حال حاضر بیش از ۱۶۰۰۰ مجله٬ در لیست ISI قرار دارند. هر ساله ۲۰۰۰ مجله جدید مورد ارزیابی قرار می گیرد و حدود ده درصد آنها به لیست ISI اضافه می شوند.



ادامه مطلب ...

موضوع مطلب : موسسه اطلاعات علمی / بانک اطلاعات / مجلات علمی
۱۳٩٠/٢/٢۸ :: ۱۱:۳٩ ‎ب.ظ ::  نويسنده : سعید براتی

هاریکن ها چرخند هایی هستند که برروی اقیانوس های گرم حاره ای توسعه می یابند و دارای باد های تقویت شوند های هستند که سرعت آنها حد اقل 64 نات (74 متر در ساعت ) می باشد این توفان ها قابلیت تولید باد های خطر ناک و باران های سیل آسا و طغیان گرا دارند که همه این موارد باعث بروز خسارات فراوان و تلفات جانی در نواحی ساحلی می گردد به طور مثال یک طوفان به یاد ماندنی که تلفات جانی 50 نفره و خسارت مالی 30 میلیون دلاری در بر داشت توفان Andrew است.

 



ادامه مطلب ...

موضوع مطلب : هاریکن / چرخند / اقیانوس / باران
۱۳٩٠/٢/٢۸ :: ۸:۳٢ ‎ب.ظ ::  نويسنده : سعید براتی

در سومین کنفرانس محیط زیست که در کیوتوی ژاپن برگزار شد کشورهای شرکت‌کننده به توافقاتی در خصوص کاهش آلودگی‌های زیست‌محیطی رسیدند. طبق این تعهدات که برای دوره ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۲ میلادی در نظر گرفته شده هر کشور متعهد باید میزان دی‌اکسیدکربن به عنوان مهمترین آلوده‌کننده محیط زیست را به سطح مورد توافق کاهش دهد.

  کشورهای شرکت‌کننده توافق کردند که این مسئله را در پارلمان خود نیز تصویب کنند تا این امر ضمانت اجرایی پیدا کند ولی مسئله‌ای که به وجود آمد مخالفت آمریکا با این تعهدات و سرباززدن این کشور از تصویب این توافقات در پارلمان خود بود. اقدام آمریکا باعث شد تا کنفرانس‌های بعدی (بجز کنفرانس آخری) در این زمینه با مشکل زیاد همراه و اغلب با شکست مواجه شود.



ادامه مطلب ...

موضوع مطلب : کنفرانس محیط زیست / پروتکل کیوتو / دی اکسید کربن
موضوعات
پيوندها
RSS Feed