آب و هواشناسی Climatology
آب و هواشناسی- اقلیم ایران - تغییر اقلیم - اوزون - مطالب جالب و مفید - سخن بزرگان

هوا یا اتمسفر دارای لایه‌ها و پوسته‌های مختلفی است که نزدیکترین آنها به زمین یا داخلی‌ترین آنها را تروپوسفر نامند.این لایه که نزدیکترین لایه به زمین است 80% توده اتمسفری را تشکیل می‌دهد، مهمترین لایه برای پراکندگی میکروبهاست. قطر این لایه از 17 کیلومتر در مناطق استوایی تا 6 - 8 کیلومتر در مناطق قطبی متغیر است. تروپوسفر خود به لایه‌های مختلفی تقسیم می‌شود که هر یک از نظر تنوع و تراکم میکروبی و جابجایی آنها با یکدیگر متنوع هستند.

1.  لایه بی‌حرکت یا ساکن: این لایه کاملا در مجاورت سطح زمین قرار داشته و تغییرات آن بیش از هر لایه دیگری تابع تغییرات در سطح زمین است. قطر این لایه به هنگام طوفانهای شدید و باد ، بین یک میلیمتر تا ده سانتیمتر و در یک شب آرام و صاف در حدود ده متر است.

2.لایه متحرک یا آشفته: این لایه با گذشتن چرخشهای هوا از روی اشیا و شکستن لایه‌های سطحی مجاور زمین تشکیل می‌شود. اینگونه جابجایی‌ها ، ذرات و اجزا را در مسیرهای عمودی و افقی به حرکت در می‌آورد.

3. لایه انتقالی: این لایه که 500 تا 1000 متر قطر دارد، در بالای لایه آشفته قرار گرفته است. در این لایه با افزایش ارتفاع ، دما کاهش می‌یابد.

4.لایه بیرونی یا مرزی: در این لایه که خارجی‌ترین لایه تروپوسفر است هیچ گونه جابجایی و آشفتگی دیده نمی‌شود، ولی ذرات می‌توانند به روش انتقالی به این لایه برسند. در این لایه حرارت به نسبت ارتفاع از سطح زمین کاهش می‌یابد و به حداقل خود یعنی 40- تا 80- درجه سانتیگراد برسد، تغییرات حرارتی در طول شبانه روز در این لایه دیده نمی‌شود.


حرکت هوا در ترپوسفر

در داخل تروپوسفر هوا دائما به صورت چرخش در حرکت است. قطر این چرخش از یک سانتیمتر تا چند کیلومتر متغیر است. انرژی جنبشی برای این حرکتها ، از پرتوهای خورشیدی با طول موجهای کوتاه تامین می‌شود. تابش خورشید بر سطح زمین و سطوح مختلف ، موجب گرم شدن این سطوح می‌شود. هوای مجاور این سطح نیز بتدریج گرم شده و به دلیل انبساط به طرف بالا حرکت می‌کند. در مقابل هوای سرد جایگزین آن شده و مجددا با گرم شدن این هوا جابجایی تکرار می‌شود و یک جابجایی مداوم هوا را موجب می‌گردد و این حرکت و جابجایی هوا که عامل حرکت افقی ذرات و میکروبها در سطح زمین است، از طریق حرارت نقاط مختلف زمین ، فصول سال و کوهها تنظیم می‌شود.  

گردش آب در تروپوسفر

تروپوسفر همواره حاوی مقدار زیادی بخار آب است. مقدار این آب به اندازه‌ای است که می‌تواند تمام سطح زمین را با لایه‌ای از آب به قطر Cm2/5 بپوشاند. این میزان آب مرتبا به صورت نزولات به سطوح زمین آمده و مجددا در اثر تبخیر وارد هوا می‌‌شوند. زمان این گردش بطور متوسط 9 روز است. شکل این نزولات ، تراکم و شدت آن ، بستگی به تراکم بخار آب ، حرارت در ارتفاعات مختلف باد ، ارتفاع ابر و سایر عوامل دیگر دارد تبدیل بخار به آب با تشکیل ذرات کوچکی که کمتر از یک میکرومتر قطر دارند شروع می‌شود و سپس این ذرات به هم متصل می‌شوند و هنگامی که بطور کافی سنگین شوند، به طرف پایین سقوط می‌کنند.

 حرارت

بطور کلی با دور شدن از سطح زمین درجه حرارت هوا بتدریج کاهش می‌یابد، و این کاهش دما در حدود یک درجه سانتیگراد به ازای هر 150 متر است. ولی از ارتفاع 10 تا 16 کیلومتری از سطح زمین ، درجه حرارت با افزایش ارتفاع افزایش می‌یابد.



موضوع مطلب : تروپوسفر




موضوعات
پيوندها
RSS Feed