وضعیت شبکه ایستگاههای هواشناسی کشور

ایستگاههای تحقیقاتی کشاورزی علاوه بر دیده بانیهای سینوپتیک یک سری دیده بانیهای فنولوژی و اندازه گیریهای بیومتری روی 17 محصول مهم کشور انجام می دهند و هم زمان یک سری مطالعه و تحقیق بر روی ارتباط عوامل جوّی با رشد محصولات مختلف در ایستگاه به عمل می آورند . از این نوع ایستگاهها قبل از انقلاب اسلامی 2 ایستگاه وجود داشته که امروزه تعداد آنها به 18 ایستگاه رسیده است .

 ایستگاههای هواشناسی دریائی سینوپتیک محلی که پس از انقلاب به مجموعاً 18 ایستگاه بر روی سکوها ، جزایر و بنادر جنوب کشور تاسیس شده است . این ایستگاهها در سواحل دریاها ، اقیانوسها و جزایر و کشتیها بصورت ثابت و متحرک قرار دارند . علاوه بر اطلاعات جوی ، اطلاعاتی در مورد دمای آب دریا ، طول امواج و سرعت امواج و غیره را اندازه گیری می کنند .

 ایستگاههای اقلیم شناسی که فقط 3 نوبت در روز پارامترهای مهم جوّی را دیده بانی و در دفاتر مخصوص ثبت می کنند و از این نوع در حال حاضر 250 ایستگاه در کشور مشغول به کار هستند .

 ایستگاههای باران سنجی که آمار آنها مورد نیاز بیشتر مؤسسات و سازمانهای تحقیقاتی کشور را در زمینه کشاورزی و آبیاری فراهم می کند پس از انقلاب به علّت نیاز رشد بیشتری داشته اند و به طوری که تعداد کل ایستگاههای باران سنجی کشور ( مربوط به سازمان هواشناسی کشور ) تا کنون به حدود 1975 رسیده است .

 ایستگاههای تشعشع سنجی که میزان کل تشعشع خورشیدی را بصورت تشعشع کلی و تشعشع پراکنده و بازتاب زمینی اندازه و ثبت می کنند . تعداد این ایستگاهها در سال 1364 ،21 ایستگاه بوده که امروز به 25 ایستگاه رسیده است.

 مراکز پیش بینی و اطلاعات جوی

 مراکز مخابرات هواشناسی کشورهای مختلف همانگونه که اطلاعات کشور خود را به نقاط دیگر جهان ارسال می کنند اطلاعات کشورهای دیگر را نیز دریافت می کنند . این اطلاعات به مراکز پیش بینی فرستاده می شود ، در مراکز پیش بینی هواشناسی دی کُد می شود یعنی از حالت رمز خارج می شود و روی نقشه های جغرافیایی مخصوصی که برای همین منظور تهیه شده پلات می شود ، یعنی اطلاعات هر ایستگاهی در محل همان ایستگاه یادداشت می شود . سپس نقشه های تهیه شده آنالیز می شود ، خطوط هم مقدار روی آن رسم می گردد . مناطق کم فشار و پر فشار ، توده های مختلف هوا و جبهه های همراه با آنها و همچنین سمت و سرعت حرکت و تقویت و تضعیف سیستمها شناسایی می شود . پس از آن با استفاده از این نقشه ها و تصاویر ماهواره ای و مدلهای پیش بینی عددی که با استفاده از همین اطلاعات توسط کامپیوتر بدست می آید وضعیت جوی روزهای آینده پیش بینی می شود .

بعلت عدم شناسایی بعضی از عوامل که روی تقویت و تضعیف و حرکت سیستمهای جوی تاثیر می گذارد هنوز هیچیک از کشورهای جهان حتی کشورهای توسعه یافته با همه تجهیزات و تجهیزات پیشرفته نتوانسته اند صحت پیش بینی هوا را به صد در صد بر سانند .

 یکی از عوامل مهمی که روی حرکت و فعالیت سیستمهای جوّی اثر می گذارد ناهمواریهای زمین و رشته کوهها می باشد . وجود سلسله جبال زاگرس و البرز در ایران تاثیر زیادی روی حرکت و فعالیت سیستمهای جوی دارد . بعنوان مثال پیش بینی وضع هوا برای کشوری مثل انگلستان که رشته کوه ندارد به مراتب آسانتر از ایران است .

 پیش بینی هایی که به این نحو صادر می شود از طریق رسانه های گروهی و صدا و سیما در اختیار مردم قرار می گیرد پیش بینی های مخصوص برای فرودگاهها و مسیر پرواز هواپیماها و بنادر کشتیرانی صادر و در اختیار آنها قرار داده می شود . پیش بینی ها نیز تا سه روز آینده برای امور کشاورزی صادر می شود از این پیش بینی ها برای آبیاری ، سمپاشی ، برداشت محصول و غیره استفاده می شود .

 آمار تحقیقات هواشناسی

 اطلاعات هواشناسی در موقع دیده بانی در دفاتر مخصوص ثبت می گردد . همزمان با دیده بانی بیشتر عوامل هواشناسی توسط دستگاههای ثبّات بطور مداوم اندازه گیری و ثبت می گردد . بعنوان مثال دما ، فشار، رطوبت هوا ، بیش چهل سال قبل تا کنون در آرشیو هواشناسی موجود است و برای هر لحظه که نیاز باشد می توان به آرشیو مراجعه و آن را بدست آورد . ذکر این نکته ممکن است جالب باشد که حتی در زمان جنگ تحمیلی ایستگاه هواشناسی آبادان تعطیل نشد و در کار تهیه آمار ایستگاه گسستگی و خللی به وجود نیامد.

 به هرحال دفاتر ثبت اطلاعات و گرافهای دستگاههای ثبّات در پایان هر ماه به مرکز کامپیوتر سازمان هواشناسی ارسال می گردد . در مرکز کامپیوتر اطلاعات وارد حافظه کامپیوتر گشته و پردازش می شود . اطلاعات پردازش شده به اشکال مختلف بر حسب نوع نیاز در اختیار استفاده کنندگان قرار داده می شود . این اطلاعات برای شناخت رفتار اتمسفر و علل تغییرات آن و شناسایی اقلیم نقاط مختلف ، طرحهای توسعه ای مانند سد سازی ، شهرسازی ، کشاورزی ، دامداری ، شیلات و احداث فرودگاهها و غیره بکار برده می شود .

/ 2 نظر / 121 بازدید
جزینی

دست شما درد نکنه. خدا خیرتون بده. از اینکه می بینم مثل اون قصه مولوی بالاخره درب اتاق تاریک باز شد و کل فیل یکجا معلوم شد خیلی لذت بردم. ممنون.

حمید برکی

سلام ضمن تشکر از اطلاعات مفیدی که در سایت قرار دادید لطفا راهمایی فرمایید چگونه می توانم به اطلاعات هواشناسی سالهای گذشته شهرستان های استان خراسان دسترسی پیدا کنم. با تشکر